IV. Cấu trúc 一邊… 一邊… – Diễn tả hai hành động đồng thời (“Vừa… vừa…”)

1. Chức năng và ý nghĩa:

• Cấu trúc này rất phổ biến, dùng để diễn tả hai hành động khác nhau đang được thực hiện cùng một lúc bởi cùng một chủ ngữ.
• Nó hoàn toàn tương đương với cấu trúc “vừa… vừa…” trong tiếng Việt.

2. Cấu trúc cơ bản:

一邊 + [Hành động 1] + , + 一邊 + [Hành động 2]
(Hành động 1 và Hành động 2 thường là động từ hoặc cụm động từ)

Ví dụ:

• 我常常一邊走路, 一邊聽歌。
  Tôi thường vừa đi bộ, vừa nghe nhạc.

• 那個小姐喜歡一邊吃飯, 一邊看電視。
  Cô gái đó thích vừa ăn cơm, vừa xem tivi.

• 田中誠一常常一邊逛夜市, 一邊照相。
  Tanaka Seiichi thường vừa đi chợ đêm, vừa chụp ảnh.

3. Cách dùng trong câu phủ định:

Khi muốn diễn đạt ý không được phép, không nên, hoặc không có chuyện làm hai việc cùng lúc, các từ phủ định như 不可以 (không được), 不要 (đừng), 沒 (đã không/không có) sẽ được đặt ngay trước cấu trúc, tức là trước chữ 一邊 đầu tiên.

Ví dụ:

• 你不可以一邊騎機車, 一邊打電話。
  Bạn không được phép vừa lái xe máy, vừa nghe điện thoại.

• 請你不要一邊上課, 一邊吃早餐。
  Xin bạn đừng vừa học, vừa ăn sáng.

• 他沒一邊工作, 一邊玩手機。
  Anh ấy (đã) không làm việc trong khi chơi điện thoại (Anh ấy không vừa làm vừa chơi).

4. Cách dùng trong câu hỏi:

Cấu trúc này có thể dùng trong câu hỏi để hỏi về việc làm hai việc cùng lúc, thường kết hợp với các hình thức nghi vấn thông thường:

• Dùng đuôi 好不好? để đưa ra đề nghị hoặc rủ rê:

我們一邊看電視, 一邊喝茶, 好不好？
Chúng ta vừa xem tivi, vừa uống trà, được không?

• Dùng trợ động từ nghi vấn như 可以…嗎? để xin phép:

老闆，我可以一邊工作, 一邊學西班牙文嗎？
Sếp ơi, tôi có thể vừa làm việc, vừa học tiếng Tây Ban Nha không?

• Dùng 是不是 để hỏi xác nhận sự việc:

你是不是一邊上班, 一邊念書?
Có phải bạn vừa đi làm, vừa học không?